De charmante hooligan

Hij heeft een hip kapsel, brutale ogen en het temperament van een Russische straatvechter.

De laatste dertien maanden speelde zijn leven zich af in een vluchtelingenkamp op Samos. Een plek waar gemotiveerde vrijwilligers leuke spelletjes verzinnen, voetballen en proberen om persoonlijke aandacht te geven aan de aanwezige kinderen. Maar ook een plek waar boze, gefrustreerde mannen hakenkruizen in hun haar scheren om de wereld een dikke middelvinger te geven. Een plek waar kinderen soms een mes bij zich dragen. Een plek die in een jungle verandert wanneer de lichten uit gaan.

Hij is hier met zijn moeder en zijn zussen. Dwars door landen heen geworsteld, letterlijk tegen grenzen aanlopend en uiteindelijk beland op Samos. En ondanks dit is het een weergaloos mannetje. Hij weet precies wat hij zeggen moet om vrijwilligers om zijn vinger te winden. Perfect doseert hij lachjes, handjes en boksjes om zichzelf in een betere positie te verkrijgen, of vaker nog, uit de problemen te houden.

Voetballen met deze jongen is een zegen en een hel. Hij kan weergaloze solo’s geven en fantastische goals maken. Maar hij pingelt ook al zijn teamgenoten voorbij, pakt ballen af van zijn eigen keeper en speelt alleen goed mee als hij aan de bal is. Wanneer er een conflict dreigt, rollen er op waanzinnig tempo Arabische woorden uit zijn mond die ontaarden in een handje, aaitje en vuil knipoogje of een knokpartij die ze in Russische voetbalstadions wel kunnen waarderen. Als de vlam eenmaal in de pan is geslagen, gaat alles en iedereen aan de kant.

Zo ook zaterdag.

Drie vrijwilligers een een tolk zijn nodig om hem in bedwang te houden. We proberen de jongen van het veld af te halen, richting een bankje naast de medische container. Na een goed kwartier worstelen en kronkelen hebben we hem eindelijk onder controle. Hij vraagt om een beker water en ik denk: fijn, hij kalmeert. Maar als een volleerd bokser knijpt hij in het bekertje en gooit alles in zijn eigen gezicht.

In mijn hoofd hoor ik een grote gong en een stem: ROUND 2.

Gaan we weer. Kronkelen en worstelen. Nu maar de medische cabine in. De dokter en de patiënten moeten maar even in de ruimte ernaast gaan zitten. We proberen wat vragen te stellen over andere onderwerpen dan de wedstrijd. Na drie vragen opent hij z’n mond en deelt ons mee dat als wij in gedachten hebben om hem af te leiden met onze domme vragen, dat echt niet zal gaan lukken. Gelukkig kan ik ook koppig zijn.

We krijgen uit hem waarom hij zo furieus is. De jongen die hij aftroefde op het veld, beledigde zijn familie en in het bijzonder zijn vader. De dood van zijn vader is de reden dat hij moest vluchten met zijn moeder en zus. Hij was er getuige van dat ook volwassen mensen problemen oplossen met geweld. Helaas hebben sommigen van ons deze softwarefout. Iedereen heeft bepaalde knopjes die, wanneer ze worden ingedrukt, leiden tot de slechtste versie van jezelf. We hebben uitgelegd dat, hoe waanzinnig moeilijk dit ook is, dit alleen maar meer schade maakt aan jezelf. Schade die je niet meer kunt herstellen.

Ik noem het voorbeeld van Zidane en Materazzi in de de EK-Finale van 2006. Zidane liet Materazzi zijn knoppen indrukken, zodat een weergaloze sportman zijn allerlaatste finale beschamend moest verlaten met rood op zak. De schade aan Zidane was een miljoen keer groter dan de schade aan Materazzi.

De brutale ogen kijken me fronsend aan. Ik houd mij kalm, maar het voelt alsof ik scoor. Hij knikt, kijkt de dokter aan en deelt mee dat het tijd is om zijn bloeddruk op te meten.

De dagen erna is de jongen de hele dag te vinden rond de milkroom. Voor ik het door heb, staat hij naast mij en vertaalt al het Arabisch en het Engels. Als zijn voormalig tegenstander voorbij wandelt en hem spottend aankijkt, verstrakken zijn blik en kaak, maar hij geeft geen kick.

Twee dagen geleden kwam hij langs om afscheid te nemen. Zijn familie neemt de boot naar Athene. De toekomst daar lijkt mij net zo somber als hier, maar de familie heeft hoop. Ik ga hem oprecht missen, die kleine charmante hooligan.

Tekst: Rik van Egmond
Foto: Henk van Lambalgen Photography