De kracht van vriendelijkheid

Terwijl de door President Trump voorgestelde vluchtelingen reisblokkade zijn weg vindt door het gerechtelijke systeem, pleit ik voor welwillendheid en tolerantie, in plaats van voor angst. Ik ben onlangs teruggekeerd van het werken in de vluchtelingenkampen op het Griekse eiland Lesbos. Ik was daar vrijwilliger bij Stichting Bootvluchteling, een Nederlandse NGO. De meerderheid van mijn tijd heb ik doorgebracht in het beruchte vluchtelingenkamp Moria.

Het kamp is onbeschrijfelijk en is een surrealistische mix van een gevangeniskamp en een provisorisch kampgemeenschap van krakers. Gevestigd op een voormalige leger compound is het herkenbaar aan de stalen poorten, hoge hekken en prikkeldraad aan de buitenkant en een amorfe zee van dekzeilen en tenten aan de binnenkant. Een paar dagen voordat ik aankwam was het enorm koud geworden. Meer dan dertig centimeter sneeuw werd gevolgd door ijskoude regen. De kou en vocht drongen door tot je botten. Rijen voor het eten, ontoereikende onhygiënische toiletvoorzieningen en alomtegenwoordige vuilnis was de norm.

Er zijn meer dan 4.500 vluchtelingen. Ze waren gereisd vanuit Syrië, Irak, Iran, Afghanistan en Pakistan in het Midden-Oosten. Ze kwamen vanaf het Afrikaanse contitent met gezinnen uit de Democratische Republiek Congo (DRC), Ghana, Oeganda, Somalië, Eritrea en Soedan. Daarbij behandelde ik ook nog gezinnen van zo ver oostelijk als Bangladesh en zo ver westelijk als Haïti en de Dominicaanse Republiek.

Vrijwel allemaal hadden ze traumatische ervaringen achter de rug. Sommigen geslagen, beschoten, gemarteld of verkracht en allemaal hadden ze de stress ervaren van het leven in onleefbare omstandigheden. De klachten waren een mix van fysieke, mentale en spirituele problemen. En toch was er tastbare hoop dat op een dag de dingen beter zouden worden, met de hoop op een betere toekomst. Dagelijks benoemden ze hun dankbaarheid dat iemand wilde luisteren als ze het verhaal van hun reis vertelden, hen bevestigde in hun waarde, hun worsteling erkende en hun menselijkheid vierde. Je kon het zien in hun ogen en in hun lach, dat ieder van hen een beter leven zocht voor henzelf en hun kinderen. Ik zag geen terroristen. Ik zag alleen gezinnen, kinderen, mannen en vrouwen – allemaal kwetsbaar en lijdend. Dus laten we onthouden dat onze vriendelijkheid ons veiliger zal maken dan welke reisblokkade dan ook.

Tekst: Charles Oberg
Foto: Bas Bakkenes