Lesbos – Ali

Dit is Ali. Hij is 3 jaar en hier net aangekomen op Lesbos. De boot had veel water gemaakt en hij kwam drijfnat en koud aan wal.

Droge kleding en een nooddeken zorgden ervoor dat hij niet onderkoeld zou raken. Dit mannetje was zo grappig en ontspannen. Hij kreeg een pakje drinken en zat met blauwe lipjes te drinken. Zijn kleine speelgoed zebra kreeg telkens ook een slokje. Toen zijn moeder even in een kleedhokje langs het strand wat droge kleding aantrok speelde hij met de steentjes op het strand. Ik speelde met hem en we gooiden om beurten steentjes in het water. In het arabisch riep hij telkens “boot” en wees dan naar een boot heel in de verte. “Hij hield altijd al van de zee” zei z’n moeder. Dat hij net aan een groot gevaar is ontsnapt gaat nog helemaal langs hem heen.

Maar ook Ali slaapt die avond op straat.

Door Mirjam Borgdorff

Lesbos – Dit is Adouan

Dit zou een foto kunnen zijn van mij en m’n neefje.

Maar dit is Adouan. Hij is zo’n 15 minuten voor de foto gemaakt is aangekomen op Lesbos. Per boot. Deze boot. Met net zoveel mensen erop, zeker het driedubbele, en misschien zelfs het vierdubbele van wat eigenlijk mag, en dat is 15.
Zijn moeder was nog niet goed van de schrik bekomen, maar toen ik met droge kleertjes aankwam, gaf ze hem meteen aan mij. Samen wurmden we hem uit z’n natte kleertjes, gaven hem een schone luier en trokken hem droge kleertjes aan. Geen babyslaapzak meer in de auto, dus dan maar wat extra kleertjes aan moeder gegeven voor als het koud wordt vanavond.

Er bleken nog twee grote zussen te zijn, ook doorweekt. Ik hield Adouan dus nog maar even vast. Moeder droogde haar kindjes af en trok ze droge kleren aan. Adouan trok intussen aan mijn haar, lachte lief naar me, haalde mijn bril van mijn neus, kletste en schaterlachte volop tegen me en spuugde mijn shirt onder.

Het voordeel van hem lekker tegen me aanhouden is ook dat hij dan snel weer opwarmde.
Als alle kinderen zijn omgekleed, gaan ze op pad. Vader en moeder zijn nog doorweekt, maar we hebben geen droge kleren meer voor ze. Note to self: De auto volgende keer nog voller laden voordat we weggaan.

Ik aai Adouan nog een keer en dan, dag, good luck, take care! Daar gaan ze. Op weg naar Mytilini. Het is nog maar 45 km tot deze tussenstop op hun ongetwijfeld nog lange vermoeiende reis…


(Door Kirsten Alblas)

KOS – ‘RIP, lieve, lieve kostbare vluchtelingen’

Om 5 uur ging opnieuw de wekker. Verdwaasd slaan we die uit en springen gelijk ons bed uit, bang dat we anders weer in slaap vallen. De moeheid is aan het toeslaan.

Brenda, een nieuwe vrijwilliger die gisteren hier op Kos is aangekomen, gaat mee naar het strand. Tegenwoordig gaan we naar de andere kant van Kos omdat de wind anders staat en vrij sterk is. Door de stroming komen de boten niet meer aan de west- maar aan de oostkant van Kos-Stad aan.

We rijden door Kos de stad uit en komen een groepje mannen tegen. Die moeten die ochtend zijn aangekomen, anders loop je daar niet om half 6. We komen aan bij het strand en wachten. Met onze verrekijkers speuren we het water uit om te zien of er boten op het water zijn. We zien er geen. Dan komt er een journalist en een cameraman uit Bulgarije naar ons toe. De man vertelt ons dat er inderdaad een groep Afghanen in een boot is aangekomen. Zij waren met twee boten onderweg naar Kos, één met mannen, één met gezinnen. Toen er een golf over de boot van de gezinnen sloeg maakte het water en is het omgeslagen. Door de sterke stroming konden de mannen niets meer doen en moesten zij toekijken hoe de boot langzaam verdween.

Ik voel mijn lijf verkrampen en word misselijk. Mijn keel knijpt dicht. Ik kan niets zeggen. Ik draai me om en staar over het water. Het duurt even voordat de werkelijkheid tot me doordringt. We staan hier te wachten op een boot die nooit zal aankomen. Dit is teveel, ik kan het niet bevatten.

Het word langzaam licht. We kijken nog een keer met onze verrekijkers en wachten. Ik besluit een stukje langs het water te lopen, even weg van de groep, even bidden, even alleen. Dan komen de tranen. Ik laat ze maar gaan want die brok in mijn keel moet eruit.

Na een uur besluiten we terug te gaan. Ik zit naast Brenda en kijk over het water. Plotseling zien we iets drijven. We stoppen de auto en pakken onze verrekijkers. Het is een lege opblaasboot. Opnieuw die misselijkmakende kramp die ik voel als ik zie hoe er langzaam een vissersboot naar toe gaat. Ik zie een man overstappen op de boot. Vervolgens gaat hij terug en laat de lege boot achter. We denken dat ze de boot hebben lekgestoken.

Ik kom terug in het hotel en het heeft geen zin om te proberen te slapen. Ik ben klaarwakker en voel me lamgeslagen. De dag moet eigenlijk nog beginnen…

RIP, lieve, lieve kostbare vluchtelingen.

(Door Jolanda Kromhout via https://vrijspraak.wordpress.com)

Kos – Afscheid

Vanmorgen begon onze dag met het uitdelen van water bij het politiestation. Het is zo heet hier dat we gelijk overspoeld werden door mensen die water wilden hebben. We hebben het park, dat achter het politiebureau zit, vandaag ook meegenomen. Wat een troosteloze plek. Hier ‘leven’ de mensen die geen tentje hebben maar op karton slapen, die weinig perspectief hebben en je ziet het aan de gezichten. Zonder hoop. We zagen een groepje mannen zitten die hun eigen potje kookten wat er best goed uit zag.

Een groepje mannen zit te kaarten en trekt zich niets aan van wat er in de omgeving gebeurt. Er ontstaat een relletje en iemand wordt op een meter afstand hard in het gezicht geslagen. Even is het onrustig, voordat het weer wordt gesust. Het stinkt hier, ik ruik de geur die ik normaal gesproken in de sloppenwijk ruik. Aan de zijkant van het park staat Artsen zonder Grenzen met een bus waar ze mensen medisch bijstaan. Ik zie een vrouw zitten die helemaal verkrampt als ik met een flesje water bij haar kom. Volgens mij moet ze bevallen en zijn de eerste weeën begonnen.

Op weg naar het politiestation zagen we Rashid (ik denk dat hij zo heet). Rashid is een Syrische vluchteling die ons de afgelopen dagen hielp met het uitdelen van water. Omdat hij vloeiend Engels en Arabisch spreekt wordt met hem samen alles in goede banen geleid. Daarnaast is hij altijd vrolijk en heeft hij moed. Tegelijkertijd is hij realistisch. Vandaag kwam hij ons bedanken voor onze hulp en vertellen dat hij zijn papieren heeft gekregen en dat hij vanavond met de ferry naar Athene vertrekt. Geraakt sla ik hem op de schouder en druk hem de hand. Ik feliciteer hem en ben zo verschrikkelijk blij voor hem. Als ik het íemand gun, dan is het hem! Tegelijkertijd voel ik me ook verdrietig. Hoe zal het verder met hem gaan? Waar komt hij terecht, zal het goed met hem gaan? Ik hoop het voor hem.

We nemen ook afscheid van Angela en Sam, twee Engelse toeristen die ons dag in, dag uit hebben geholpen. We hebben zoveel samen meegemaakt, ook dit afscheid viel niet mee.

De sfeer is vandaag ontspannen, hoewel er hier en daar opstootjes zijn die snel worden gesust. Het valt niet mee om, in de hitte, met zoveel culturen, in zulke moeilijke omstandigheden te leven.

Vanmiddag hebben we vooral praktische dingen gedaan, kleren uitzoeken, de tassen klaarmaken voor de opvang van mensen die met een bootje ‘s morgens aankomen en alle voorraden kleding naar een centrale locatie brengen. Daarna zijn Nelleke en ik gaan shoppen om mueslirepen te kopen, wortelen, pakjes sap voor de kinderen, scheermesjes en andere eerste levensbehoeften. We hadden een tekort aan vrouwenbroeken dat we nu uiteindelijk hebben kunnen aanvullen.

De hele dag vond ik het jammer dat ik geen foto van Rashid had genomen. Uiteindelijk besloot ik om naar de ferry te gaan voordat hij zou vertrekken om hem te zoeken. Ik wist niet wat ik zag. Honderden vluchtelingen stonden te wachten om de oversteek naar Athene te maken. Wat een lange rij mensen. Ik vond Rashid al snel en we zijn samen op de foto gegaan. Na nog een paar minuten praten ben ik langs de rijen gelopen om te zien of er nog meer mensen stonden die ik kende. Verschillende mensen zwaaiden, ze kennen ons hier allemaal. Ik voel me een beetje triest, je gaat een beetje van deze mensen houden en wilt zo graag dat het goed met ze zal gaan. Maar dat hebben we niet in de hand, ik hoop en bid het beste voor ze.

Ik wacht tot bijna alle vluchtelingen door de ‘douane’ zijn gelopen… op weg naar een nieuwe toekomst, waar dat dan ook zal zijn.

(Door Jolanda Kromhout via https://vrijspraak.wordpress.com)

Kos – Veerkracht van de kinderen

Vandaag was voor ons een spannende en druk geplande dag. RTL-4 was hier vandaag met een presentator en een cameraploeg (dit wordt heel indrukwekkend, kijk naar RTL Late Night, maandagavond!) en hij zou vandaag met ons meelopen om te zien hoe de situatie rond de vluchtelingen is. We hadden een volle dag gepland zodat hij bij verschillende van onze acties aanwezig zou zijn.

De wekker liep af om 05.00 uur vanmorgen af. Hoewel de Turkse kust officieel ‘dicht’ is willen we gaan kijken of er vluchtelingen aankomen. Kwart over 5 komt Joke naar onze kamer. We hebben telefoon gehad dat er een groep Afghanen is aangekomen in de haven per boot. Of we onmiddellijk willen komen. We racen naar beneden en in de auto om te kijken hoe we kunnen helpen.

Vervolgens worden we door de filmploeg gebeld, de presentator zegt dat hij daar al staat maar niet weet wat hij moet doen. De boot was lek gegaan waardoor iedereen nat was en er zelfs een kind door de kustwacht bij Kos uit het water was gehaald. Alles was gelukkig goed afgelopen, we vertelden hem dat we er aan kwamen en dat hij ze gerust moest stellen.

Als we aankomen gaat het snel. Een groep van 20 Afghanen, mannen, vrouwen en kinderen (zelfs babies!) staat trillend van de kou op de kade. We pakken onze kleding en richten ons eerst op de kinderen. Snel de natte kleren uit, nieuwe kleren aan, soms lachwekkende combinaties maar niemand die daar wakker van ligt. We proberen de juiste maat ‘flipflops’ (teenslippers) te vinden wat niet altijd lukt (zie foto jongetje). Daarna de vrouwen en de mannen. Ondertussen delen we water uit, geven iedereen iets te eten en draaien de camera’s. Het verhaal wordt voor de camera verteld en vertaald door één van onze teamgenoten, Maryam. Wijnand wordt ook geïnterviewd. Wij doen ondertussen gewoon waarom we daar zijn.

Na een half uur zie je de mensen zich ontspannen en maakten we een praatje met ze. Ze hadden 4 x geprobeerd de oversteek te maken, maar pas vandaag was het gelukt. Ze hadden 7 uur (!) geroeid om op Kos te komen. Ze zijn erg moe, maar blij. De kinderen beginnen rond te rennen en te lachen om hun outfits. Het gaat goed met ze, we staan keer op keer verbaasd over de veerkracht van de kinderen. Zodra ze droge kleren aanhebben, iets gegeten en gedronken hebben voelen ze zich veilig en goed en bewonderen ze de boten in de haven.

Als de cameraploeg klaar is vertrekken ze richting Bodrum, Turkije, om daar ook iets van de andere kant van de reis mee te maken. Uiteindelijk komen ze niet meer op Kos terug. Ze hebben de dag ervoor al veel opgenomen en hebben meer dan genoeg om de uitzending mee te vullen.

Wij gaan terug naar huis, komen even bij en zijn dankbaar dat het dit keer is goed gegaan, én dat we hebben kunnen helpen. We rusten wat uit en maken ons klaar voor onze wateruitdeelactie van die ochtend. Die doen we elke dag bij het politiebureau om half 12. Zo’n 1500 flesjes worden er in anderhalf uur tijd ongeveer uitgedeeld. De mensen kennen ons daar en vragen onze hulp bij de politie,ze vragen een ticket naar Athene, medische zorg, eten, shampoo, enz. Tegelijkertijd komt een echtpaar uit Amsterdam aangelopen. Ze waren zo geschrokken toen ze naar Kos op vakantie kwamen dat ze in hun vriendenkring een actie hadden gehouden. We kregen zomaar een gift van 600 euro! Ik was ontroerd en wist niet hoe ik ze moest bedanken. Ze hadden ook voedzame repen bij zich, zakjes met rijst en kleding. Wat een gouden hart!

Na het water uitdelen bij de politie zijn we een stuk verderop naar het Afghaanse kamp gegaan. Daar zijn we de rest van de dag geweest met het uitdelen van water, appels en sinaasappels, slippers en kinderschoenen enz. Toen we daar aankwamen kwam er een groep Afghanen aanlopen die ook diezelfde ochtend aan de andere kant van Kos-Stad waren aangekomen. Een oude man stort ineens in elkaar. Snel komt er hulp vanuit het kamp en Nelleke (mijn zus, die verpleegkundige is), is er snel bij. De man is hartpatiënt, maar blijkt ook diabetes te hebben. Van de hitte en een veel te hoge bloedsuiker moest hij bijkomen. Hij en zijn vrouw werden liefdevol opgevangen door de mensen die daar waren. Ook dat was hartverwarmend. Gelukkig ging het na het innemen van medicijnen een stuk beter met hem. We eindigden daar met speciale tasjes met extra fruit en groente voor zwangere vrouwen. We moesten vreselijk lachen toen een heleboel vrouwen opeens twee maanden zwanger ‘bleken’ te zijn. De mannen maakten een dolletje toen we hen feliciteerden en begrepen wel dat we dáár niet intrapten.

Vanmiddag zijn we naar onze favoriete plek gegaan bij het ziekenhuis. Daar zit een kleine groep Syriers die we inmiddels kennen. Als ze ons zien dan weten ze, het wordt feest. Vandaag krijgen ze water, fruit en een zakje met tandenborstels, tandpasta, zeep en shampoo, voor de mannen ook een scheermesje. Zo gaaf om de blijdschap van de mensen te zien! We blijven daar altijd even hangen om met de kinderen te kletsen, te spelen en met ze te dansen. Het meisje op de foto met haar vader danste vrolijk mee op ons geklap. Van een kleine jongen kreeg ik een enorme omhelzing. Hij mocht even kind zijn.

En zo eindigde onze dag. We zijn dankbaar dat we vandaag veel hebben kunnen doen voor de vluchtelingen. Tegelijkertijd moet er nog veel gebeuren. We hoorden vanavond dat de dekens voorlopig nog niet gaan komen. Het Rode Kruis heeft daar een aanvraag voor gedaan, maar uit ervaring weet ik dat dat nog wel even duurt voordat ze de financiële toezegging krijgen. We hebben nu besloten dit zelf te gaan regelen en op zoek te gaan naar fleecedekens. De mensen klagen elke dag dat de nachten koud zijn. Het is ook zo, ‘s morgens is het een stuk frisser aan het worden, je kunt merken dat de herfst er aankomt.

We eindigen de dag met om 20.00 uur een minuut stilte voor de vluchtelingen die het niet gered hebben, in solidariteit met degenen in Nederland die aan deze actie gehoor hebben gegeven.

Morgen slapen we wat langer, we zijn allemaal moe. Tenzij de telefoon gaat om 5.00 uur. Dan pakken we onze spullen, en gaan….

(Door Jolanda Kromhout via https://vrijspraak.wordpress.com)

Kos – Verandering op komst

Vanmorgen splitste het team in 2 groepen. 3 personen gingen naar het strand om te kijken of er bootjes aangekomen waren, de andere 3 bleven slapen. Zo sparen we onze krachten een beetje. Op het strand kwam niemand aan vanmorgen, maar een stuk verderop was laat in de avond een groep Pakistani’s aangekomen die op het strand hadden overnacht en ‘s morgens vroeg waren gaan lopen in de richting van het politiebureau. Uiteindelijk hebben we hen water en wat te eten gegeven om hen vervolgens door te laten lopen.

Nadat we opnieuw 1500 flessen water hadden ingeladen gingen we op weg richting het politiebureau. We wisten niet wat we zagen. Ik ga elke dag naar de binnenplaats van het politiebureau waar het normaal een chaos is van wachtende mensen. Nu was er een team van de UN die daar rondliep en mondjesmaat mensen binnen liet en de rest buiten liet wachten. Het was nu veel beter gestructureerd. Het papierwerk ging zo vele malen sneller, wat broodnodig was. Buiten wisten we helemaal niet wat we zagen toen er toiletten en zelfs douches werden geplaatst. We hoorden dat ook bij het Syrische kamp 10 wc’s en douches kwamen. Zodra het water is aangesloten kunnen ze in gebruik worden genomen.

De sfeer van vandaag was vanmorgen totaal ontspannen, de vluchtelingen zagen de veranderingen en kregen duidelijk hoop. De politie was ontspannen en voor het eerst kon ik ze zelfs complimenteren, bedanken en een geintje met ze maken. In alle rust konden we water uitdelen en met de mensen praten. Ik zag de man die gisteren de ruzie had gemaakt en we hebben een tijd met elkaar gepraat. Op zijn initiatief wilde hij zelfs met me op de foto (zie blog van gisteren om hier de humor van in te zien).

Inmiddels is er door een groep hooggeplaatste Grieken contact met ons opgenomen en heb ik vanmiddag een aantal gesprekken met hen gevoerd. Als organisatie zijn we maar klein en je zou dan verwachten dat ze zouden praten met Rode Kruis of UN of Artsen zonder Grenzen. Maar nee, ze kozen ons uit omdat wij aandacht en zorg voor de mensen hadden en tijd namen om met hen te praten. Ze hadden gezien hoe we werkten en wilden daarom van ons weten wat er nodig is/was. Ik vond dit een heel groot compliment. Deze mensen zijn betrokken bij hun eiland en bij wat er gebeurt en inmiddels hebben we al veel ideeën uitgewisseld. Het bezoek van Frans Timmermans heeft dus veel in gang gezet, en wij zijn daar ontzettend blij mee, we zagen dat de sfeer onder de vluchtelingen vandaag totaal anders was.

Tot vanmiddag. We hadden besloten om slippers uit te delen die we gekregen hadden, samen met sinaasappels en wortelen (dat doen we regelmatig voor de vitaminen en dat wordt erg gewaardeerd). We waren met een flinke groep aan de slag en probeerden wat orde in de chaos te scheppen. Het lukte ons zelfs om rijen te vormen om e.e.a. iets beter te laten verlopen (normaal gesproken worden we belaagd als we iets uitdelen). Het duurde even en we begonnen uit te delen. Op een gegeven moment scandeerde één Syriër van alles naar een groep Pakistanen die er ook waren waardoor de sfeer in een keer omsloeg en er over en weer irritaties ontstonden. We probeerden de boel te sussen maar deze persoon wílde dat het uit de hand liep. Hij liep even weg en kwam terug met een groep met tentstokken en boomtakken. Dit was het moment dat we besloten daar zo snel mogelijk te vertrekken. We kunnen alleen vanuit een veilige situatie werken en dit was niet oké. We hadden dit niet eerder meegemaakt en konden niets anders doen dan stoppen.

Uiteindelijk zijn een aantal van ons naar een kleinere locatie gegaan waar we in alle rust hebben kunnen uitdelen en de mensen daar erg blij waren met de schoenen/slippers aan hun voeten en de sinaasappels.

Vanavond gaan we de dag van morgen bespreken. Dat wordt een belangrijke dag waar ik nog niet veel over kan zeggen, morgenavond dus meer!

(Door Jolanda Kromhout, via https://vrijspraak.wordpress.com)