Lesbos – Dramatische dag

Hoeveel tranen zullen er al in de zee liggen tussen Turkije en Griekenland? Tranen van spanning, machteloosheid, verdriet, maar ook opluchting en geluk omdat de kans om te vluchten zich voordoet. Gisteren kwam daar vooral tranen van angst en wanhoop bij. Een van de overvolle boten sloeg om. Twee opvarenden overleefden het niet. De rest kwam doornat en in shock aan wal op Lesbos. Onze vrijwilligers waren snel ter plekke. Een van hen, Annick van Kerkum, brengt verslag uit.

“Dat de zee onrustig was merkten we al tijdens de ochtendshift op de dirt road. De boten kwamen volgelopen met water aan. Rond een uur of drie kreeg de medische post een verontrustend telefoontje: er lagen mensen in het water. Snel reden we naar het hoogste uitkijkpunt van de dirt road, en inderdaad: met de verrekijker zag je de mensen in het water liggen.

De eerste twee kleinere reddingsboten zetten met vaart koers richting de haven van Molyvos: alle vrijwilligers haastten zich met (warmte)dekens en droge kleding die kant op. Het eerste slachtoffer wat ik zag was een meisje van een jaar of zeven dat flink onderkoeld was. Ze bibberde zo erg dat ze haar lichaam niet meer onder controle had. Samen met een arts maakte ik haar zo snel mogelijk droog en warm. Overal om mij heen waren de vrijwilligers druk in de weer met dekens en droge kleding. Het medisch team beoordeelde patiënten en verzorgde deze zeer adequaat.

Een reanimatie werd zo kalm en afgeschermd gedaan dat ik het bijna niet in de gaten had. Voor we het wisten stond de ambulance klaar en werd het kindje overgedragen.

Toen kwam het volgende telefoontje: een volgende reddingsboot zet koers naar de haven van Petra. Hier waren ook lijken aan boord. Omdat het nog onzeker was of er ook nog mensen in de haven van Molyvos aan zouden komen, splitsten we de teams: de helft naar Petra en de helft bleef achter in Molyvos. Samen met collega Rob was ik als eerste ter plaatse in Petra. Daar naderde een groot reddingsschip met tientallen mensen op het voordek. Wat moet dat verschrikkelijk koud zijn geweest, kletsnat in de koude wind. Na kort overleg met de bemanning gingen Rob en ik met bonzend hart de kajuit in, want daar lagen de ernstige gevallen. Wij zagen een vrouw, compleet in shock, met haar kindje van een jaar of drie dat helemaal blauw zag. Tot mijn schrik lag een stukje verder een baby van twee maanden ontkleed op een hoopje dekens. Ik pakte het kindje op en merkte dat het ijs- en ijskoud was en ook erg suf. Mijn instinct zei me dat het geen zin had om het kindje met dekens warm te houden, maar dat het lichaamswarmte nodig had. Ik trok mijn trui uit en hield het kindje heel dicht tegen mij aan, in de hoop dat ze de warmte van mijn lichaam op zou nemen. Ik ben nog nooit zo blij geweest dat een baby begon te huilen. Dankzij het adequate optreden van de teams aan wal die inmiddels gearriveerd waren, konden de kindjes één voor één in de ambulance.

Ondertussen leidden de vrijwilligers aan de kant alles heel kalm in goede banen. De vele koude kindjes werden na het afdrogen en omkleden in de bussen van de stichting gezet, waar de verwarming hoog aan stond. Daarna waren de volwassenen aan de beurt: eerst omkleden en vervolgens helpen om families bij elkaar te zoeken. Ondanks de chaos bleven alle vrijwilligers kalm, en werkten de verschillende organisaties goed samen met elkaar. Het crisisplan wat na een vorige crashsituatie is opgesteld, blijkt zijn vruchten af te werpen.

Het blijft echter verschrikkelijk dat zoiets kan gebeuren. Een houten boot met negentig opvarenden die omslaat op de wilde zee. Een man van 75 jaar oud en een kindje van twee zijn helaas al op zee verdronken, maar door het fantastische werk van zowel het medisch team als het ‘gewone’ vrijwilligersteam hebben de overige mensen de overkant gehaald. Ik ben trots op iedereen die vandaag aanwezig was: wat een inzet en toewijding! Teamwork pur sang. Het werd vandaag weer pijnlijk duidelijk dat het goed is dat wij aanwezig zijn hier op Lesbos.”

Dit soort rampen kunnen we niet voorkomen, maar door het werk van onze stichting en vele anderen lukt het om de gevolgen zo klein mogelijk te houden. Wil je ons helpen helpen? Doneer dan via www.bootvluchteling.nl.

Lesbos – ‘Is my baby alive?’

Zojuist hebben we een bootje met ongeveer 50 vluchtelingen binnengehaald. Omdat er niet veel hulpverleners zijn ter plekke ben ik maar weer het water in gegaan. Gelukkig heb ik mijn waadpak nog bij me. Ralph is met de reddingsboot aan de andere kant van het eiland in de weer. Het is een soepele landing en ik heet een groep blije Syriërs welkom in Europa. Het is mooi weer en het lukt prima om met de weinige vrijwilligers alle babies en kleine kindjes droog aan land te krijgen.

Een paar sterke vluchtelingen helpen een vrouw van boord die wanhopig roept: ‘Baby? Baby? Baby?’
Dat is niet ongewoon dat een moeder haar baby zoekt bHaar kindje is waarschijnlijk gewoon aan land al veilig in de handen van een lieve vrijwilliger.
Ik wil haar best even helpen zoeken, maar een ander klein kindje dat de zee in wil rennen vraagt mijn aandacht.
Een paar minuten later zie ik haar weer. Ze klampt iemand aan en ik hoor haar vragen: ‘Doctor? Baby alive?’
Dan snap ik het. Ze is zwanger en vraagt zich af of de baby nog leeft. Ze heeft geluk, want ik heb mijn verlostas bij me en ik wil best even checken met mijn doptone.

Er zijn twee andere vrijwilligers van een soort Grieks rode kruis die haar achterin een gammele jeep zetten.
Ik haal mijn tas uit de huurauto en terwijl ze haar natte kleren uittrekt onderzoek ik snel haar buik. Zittend, want hier is geen luxe van een onderzoeksbank. Zelf sta ik nog – in mijn waadpak – buiten de jeep. Ze is zo’n zeven maanden zwanger en vertelt dat ze de baby al een paar dagen niet heeft voelen bewegen en ze maakt zich vreselijk zorgen.

Moet je je voorstellen dat je met deze stress in het donker in een gammel overbelast bootje een vijf uur durende oversteek moet maken. Dit is echt de hel voor vele mensen. Ze hebben geen keuze.
Om haar (en mezelf) een beetje te ontspannen vraag ik hoe ze heet en of dit haar eerste kindje is. Ze heet Nazima en het is haar eerste baby.

Ik voel gelukkig een soepele buik (dus geen weeën) en probeer naar het hartje te luisteren. Dat valt nog niet mee met een bibberende moeder en een rheumatische verloskundige.
Gespannen grijpt ze mijn hand en knijpt er hard in. Allemachtig, dat doet pijn. Ik trek mijn hand los en probeer het nog een keer. Eerst heel in de verte en dan luid en duidelijk klinkt een babyhartje achterin een jeep langs de kust van Lesbos.

De twee lieve vrouwen van het rode kruis beginnen te applaudisseren. ‘Welcome to Europe little baby!’ roep ik. Nazima begint tegelijkertijd ongecontroleerd te huilen en te lachen. De vrouwen helpen haar in een droge broek en onderbroek en trekken haar natte schoenen maar weer aan.

Ze komt uit de jeep en pakt me vast in een bibberige omhelzing. Ze ruikt niet tintelfris en ze snottert mijn hele schouder onder, maar dat maakt niet uit.
Zo staan we minutenlang, haar dikke buik tussen ons in.
‘You are a hero’, zeg ik tegen haar. ‘You rescued your baby from war.’
Nog meer tranen.
‘You did well. You brought your baby to safety!’
‘You are a wonder’, zegt ze tegen me. Welnee, ik leid een luxe-leventje en heb alles wat mijn hartje begeert. Zij heeft niets meer.
Onderwijl begeleid ik haar naar de bus van de UNHCR die intussen is gebeld en aangekomen en help haar instappen. Bagage heeft ze niet.
Dan moet ik weer de bus uit. Met moeite laat ze me los.
‘Don’t forget: you are a hero. This was the best you could do for your baby. Be proud and be strong!’
Zo nemen we afscheid. Ze is nog steeds aan het huilen.

Ik stap uit en zwaai haar uit met pijn in mijn hart. Ze heeft nog een hele lange, moeilijke weg te gaan, deze dappere vrouw.
Wat kan dit kindje later trots zijn op zijn of haar moeder. Ik ben het nu al.
We zijn allemaal mensen en deze vrouw is een heldin, geloof me maar.

Door Bionda Heeringa – de Kreij

Helpt u ons helpen?
Doneer op www.bootvluchteling.nl
Dank voor uw steun!

Lesbos medisch – Rouw

De dag vandaag was druk maar kalm. Toch minimaal 20 boten, vaak erg overladen tot wel 50-60 personen, komen aan. De zee was prachtig glad, de zon scheen en schilderde een paars rood en blauw kleurenpalet.

In de avond maken ons op voor een klein feestje in het Molivos 2 hotel. Het hotel waar we het afgelopen half jaar ons ‘hoofdkwartier’ hadden gaat sluiten voor de winter. We zij blij geweest met hun gastvrijheid en zij wilden ons bedanken voor onze inzet hier.

Terwijl de bedankjes nog uitgedeeld werden, gaat mijn telefoon. De arts van het Waha team vraagt onze back-up. Er is iets gebeurd, mogelijk 20 drenkelingen. Maar geen idee waar en wanneer ze arriveren.

We gaan met twee teams naar de haven. Geen informatie. Na een tijdje verteld iemand ons dat er 2 kinderen onderweg zijn, ernstig. We roepen de rest van het team op. We richten de crashsite in met behulp van lokale restauranthouders en onze vrijwilligers.

Als de boot van de kustwacht arriveert roepen zij dat ze 2 dokters aan boord willen. De Syrische arts en ik klimmen aan boord en vinden twee natte koude kinderen met gaspende ademhaling. Ik start direct beademing. We overleggen: we moeten van boord naar de crash site. Op mijn verzoek dragen sterke armen het kind van boord.
Het andere kindje wordt dood verklaard door de andere arts.

We starten reanimatie. De ambulance arriveert na 45 minuten. Verpleegkundige Wubbo en ik gaan mee met de ambulance richting ziekenhuis. We gaan door met reanimeren omdat het 5 jarige meisje minimale ademhaling houdt.

In het kliniekje van Kalloni maken we een tussenstop. De artsen staan wat onhandig klaar. Een zuurstofmasker wordt opgezet en cpr wordt overgenomen maar ook gestopt. Als ze het kind zien gaspen wordt Cpr snel weer hervat.
Een protocol of ervaring lijkt te ontbreken.
Het ecg toont een ‘dying heart’.

Na 1 uur in het water, 6 schokken en vervolgens 1,5 uur reanimeren, stoppen we. De pupillen lichtstijf, het lichaam nog steeds ijskoud. Het kleine meisje is overleden.
Mee in de ambulance kwam een onderkoelde man die verder in redelijke conditie is. Hij heeft de twee kinderen vastgehouden toen ze in het water lagen. De man breekt. Huilt. Hij belt hun vader met zijn telefoon, die is blijkbaar inmiddels ook naar de haven gebracht. De vader heeft zijn been gebroken en is zijn 4 kinderen en echtgenote kwijtgeraakt tijdens het ongeluk. De overige 3 kinderen en zijn vrouw zijn nog niet gevonden.

20 mensen zouden van boord zijn geraakt. Wij zien deze avond 5 van hen: 2 kinderen die overlijden, 3 volwassenen die we kunnen stabiliseren.
De andere vermisten zullen de komende dagen waarschijnlijk aanspoelen op het strand.

Help ons helpen en doneer!

Door Lette de Moor
Arts Stichting Bootvluchteling

Foto: Anja van de Ridder
(kindje op deze foto is niet het kindje uit dit verhaal maar wel door Anja op Lesbos gemaakt)

Lesbos medisch – Het houdt niet op

We zijn allemaal weer een beetje boven man. Hebben bijgeslapen, uitgehuild. De vreselijke situatie van woensdagavond is wat ingedaald. De dag begint met pleisters en verbanden.

Maar in de middag keert het tij. We krijgen oude omaatjes die bijna van hun stokje gaan, kletsnat, duizelig. Familie moet hen dragen. Ik zit steeds aan de telefoon met het IRC om speciaal vervoer te regelen. Maar iedereen is overbelast, er zijn geen rolstoelen meer, geen speciale bussen.

Dan worden we naar buiten geroepen, een vrijwillige kinderpsychiater (uit Palestina?) brengt in zijn Jeep een drenkeling naar onze tent. Met moeite tillen we hem van zijn achterbank naar binnen in onze tent. Systematisch gaan we te werk om de man te drogen en te verwarmen. De zuurstofsaturatie in zijn bloed is bedreigend laag. De syrische arts regelt zuurstof. Na veel pogingen hebben we een infuus. De man verbeterd matig. Hij heeft mogelijk pre-existent al een handicap. De ambulance wil niet komen, het is te ver. Ze adviseren ons de man zelf te vervoeren. We overleggen dat het inderdaad de snelste optie is. Nadat een busje geregeld is dragen we hem samen in de geïmproviseerde ambulance.

Het loopt al tegen vieren, en ik dring er bij de anderen op aan om te gaan lunchen, want dat was er nog niet van gekomen. Maar seconden later word ik weggeroepen voor een reanimatie. Het is ergens op de ‘dirtroad’. Een van de vrijwilligers rijdt ons, maar halverwege treffen we de kinderpsychiater weer. Hij is begonnen met de reanimatie, maar is gestopt, het is zinloos, de man is dood.
Als we terug rijden vinden we een nieuwe drenkeling in de tent. Hij is koud, en ademt slecht. Het is een jonge jongen, rond de 20 schat ik. Hij is in paniek, zijn ogen zijn groot, hij is erg onrustig.
De zuurstoffles is leeg. Het enige wat we nog kunnen doen is hem verwarmen en rustig maken tot de volgende ambulance komt.

In de avond horen we dat er zeker 18 lichamen zijn aangespoeld op het noordelijke strand. Ik snap er niks meer van. Waarom varen die boten nog steeds? Weten ze aan de andere kant dan niet hoeveel mensen er sterven?

Help ons helpen!: Doneer!

Door Lette de Moor
Arts Stichting Bootvluchteling

Foto: Anja van de Ridder

Lesbos medisch – Rock Bottom

The past week on Lesbos has been very tense and consisted of many highs and lows. Often you can make a child smile by giving them a popsicle. Sometimes, we see very sick children or mothers that are in need of quick medical attention. These highs and lows can be either small or big, but you know they alternate rapidly. Yesterday, however, the situation here hit absolute rock bottom.

I was enjoying my coffee on my morning off after being on call during the night. A van stopped and the coordinator of another organisation called me in, saying there was an emergency in the harbour. After shouting to the shop owner that I’ll be paying later, I got into the van and we rushed to Molyvos harbour. “A child, that’s all I know”, said a fellow doctor who’s also on the bus. In the harbour, we jumped out and ran to a boat, not knowing who or what we’re looking for. After a quick search, we got called to a boat where the Red Cross were waiting for us. Two children, drowned in the sea, were presented. One critical but stable 12 month old girl, the other a boy 7rs, lifeless: no pulse, no breathing, lungs full of water and an ice cold body. CPR was already performed by RC for 45 minutes but didn’t yield results. Some more was done, but it me and my fellow doctor agreed it was medically pointless. Time of death was noted and I pulled the blanket of the kids face, as I don’t speak the language of this kid’s family.

His father lost it however, starts crying and tried to perform CPR by himself. The situation got uncontrollable with the grieving parents and when the ambulance arrived it took the boy’s body and his 12 month old sister to rush to the hospital. This image haunted me and made me unspeakably sad, I couldn’t perform my other duties and decided to take the day off.

I grieved the whole afternoon. Fellow volunteers comforted me, I called friends at home and had dinner with a local friend to put my mind off the situation in the morning.

Nonetheless, around 17:00 the text messages poured in: A boat of 200 or 300 sank in the sea and more drowned kids were expected in the harbour. As hesitant as I was, not knowing for sure if I could be of any use, I decided to not let it go ignored and rushed to the harbour. This time however, my organisation and several other were there and they were well prepared, well equipped and well trained, totalling five CPR teams ready to go. Just as our team finished preparations, the first boat of the coast guard docked and pulled of three kids that drowned. An hour later, another one arrived with more children and then another one, and another one and so on. We totalled seven successful paediatric CPR’s, in which I participated in three of them, our team (in different combinations with other organisations) in five. All of them were sent in critical condition to the hospital.

One of our doctors went along and reported about situation in the hospital in Mytilini: Understaffed, under equipped, no paediatric intensive care doctors, no paediatric anaesthesiologist and no air bridge was established to Athens. I truly wondering whether what we did was of any point, if at the end children don’t get the medical care they deserved.
Last night, many, many families were torn: parents, children and other relatives went missing in the rough and icy sea, of exploitation by smugglers and of inept politicians. Official reports say three, but I can guarantee that you can multiply that number by at least 10. Every single volunteer I’ve spoken yesterday was shocked, grieving and felt powerless. And the ice cold truth is: the winter hasn’t even begun yet.

So, I got three messages that stuck with me that I’d like to share:
1. Future generations, please take note: This is Europe in 2015, a politically -totally inept- union where border regions are left to their own and where human lives are used as political change in negotiations with neighbouring countries. Local authorities lack knowledge, infrastructure, organisation and planning to effectively give aid for the needing. Not because they don’t want to, but because they can’t. We need a change of thinking and a direction to move towards to.
2. To NOS (Dutch News Organisation): Get your facts straight and don’t show stock videos. It’s misleading and it doesn’t do right to the truth. It was immediately evident that there were more than hundreds of refugees in the harbour, not the 90 you reported last night.
3. Volunteering on Lesbos: You have highs and you have lows. And then, sometimes, a boat sinks and you have lows, lows and more lows, before hitting rock bottom.

Help ons helpen/Help us to help:

Donate: https://bootvluchteling.nl

Door Michel Abdel Malek
Arts Stichting Bootvluchteling
Doctor boat Refugee Foundation

Lesbos medisch – Wezenloos

Ze zijn met zijn tweeën, de twee broers uit Syrië. De oudere draagt zijn broertje van een jaar of zestien onze medische tent binnen. Broertje kan niet zelf lopen en wordt op een van onze stretchers neergelegd.

Wezenloos staart hij voor zich uit, lijkt getraumatiseerd, met af en toe een aanzet van een schamel glimlachje.We denken aan een aangeboren afwijking zoals een open rug.
Wat komt hij doen, dit soort problemen kunnen we echt niet verhelpen. Velen verwachten topklinische zorg, zodra ze de grenzen van Europa zijn gepasseerd.
Of voorrang bij de registratie op medische gronden.
Hij blijkt slachtoffer van een bomaanslag en heeft een dwarslaesie opgelopen.

We laten hem uitkleden en zien een urinecatheter met bijbehorende zak. Incontinent?
De enorme luier gaat uit, ja en ook voor ontlasting zo te zien. Dan wordt hij op zijn zij gelegd en tot onze verbijstering zien we 2 enorme gapende wonden in zijn bil en ter plaatse van zijn lendenwervels.Gevolg van doorliggen/zitten. Decubitus in vaktermen.
Help, wat moeten we hiermee?

Marjon, een Nederlandse revalidatiearts, die al 33 jaar op het eiland komt en naar Lesbos is gekomen om te helpen op haar geliefde eiland, komt erbij.
Deze jongen moet acuut in het ziekenhuis opgenomen worden is de conclusie. Doe je niets, dan gaat hij bijna zeker dood aan een infectie bijvoorbeeld in zijn botten. Zeker met al die ontlasting rond de wonden.

Gebeld wordt naar het ziekenhuis in Mythilini, na diverse malen doorverbonden te zijn op zoek naar een Engels sprekende medewerker kom ik op de afdeling gynaecologie terecht. Niet echt geschikt voor deze jongen. Ondertussen blijkt de broer helemaal niet naar het ziekenhuis te willen met zijn broertje. Hij wil door, bang om te lang in Griekenland te blijven steken. Ze willen allemaal zo snel mogelijk door naar het beloofde land.
Daarom moet er een andere strategie bedacht worden. Marjon, die veel relaties op Lesbos heeft neemt het voortouw.Met als uitkomst, dat hij in Kara Tepe, het Syrische kamp versneld wordt geregistreerd en nog dezelfde dag op de boot naar Athene wordt gezet.

Of hij het haalt, we weten het niet. Dit was het minste dat we voor hem konden doen. Opnieuw wezenloos zit hij ingepakt in warme dekens te kijken in een rolstoel op het strand voor de tent, wachtend op vervoer naar Kara Tepe.
We hopen het beste. Maar hebben ernstige twijfels of hij zijn einddoel gaat halen. Met gemengde gevoelens kijken we naar hem.
Veel oorlogsvluchtelingen zijn geconfronteerd met oorlog en geweld. Hebben daardoor een andere houding gekregen tegenover doodgaan.
Thuis wachtte hen dood en verderf, ze hebben daar geen kansen en aanvaarden het risico dat het alsnog fataal afloopt, zo lijkt het.

Met een mondkapje voor en holle ogen verschijnt hij op het toneel, een verlegen jongetje. Wat blijkt? Hij heeft leukemie. Ernstig ziek en dan moeten vluchten .
Naar wat voor toekomst? Behandelen kunnen we hem niet hier.
Wat je wilt voorkomen is, dat hij in zo’n smerig overvol kamp met al die ziekteverwekkers terecht komt.
Ook hier ons best gedaan om dat te voorkomen.

Het is zondag, de contactpersoon van IRC (International Rescue Committee) neemt niet op. Zij zou een versnelde registratieprocedure kunnen regelen. Uiteindelijk hebben we via Christos van Dokters van de Wereld iets kunnen regelen.
Opnieuw hopen we het beste ervan.

Door Pieter Waardenburg
Arts medische missie Lesbos

Lesbos medisch – arrestatie van een mensensmokkelaar

Vandaag meegewerkt aan de arrestatie van een mensensmokkelaar.
Mag dat als arts? Moet je je niet beroepen op het verschoningsrecht?

Wat is er gebeurd?
Tijdens een teambespreking werd een man gebracht door een Nederlandse fotografe die nauwelijks op zijn benen kon staan en rilde als een rietje.
De fotografe was gealarmeerd door een fluitje en toen ze ging kijken trof ze een man aan die half in het water lag met alleen een onderbroek aan.
Zoals je van medici kunt verwachten stortten we ons meteen op hem met onze liefdevolle zorg.

Het bleek te gaan om een Turk. En hij was alleen. Vreemd! Zouden zijn reisgenoten hem alleen achter gelaten hebben?
Terwijl we de nodige controles deden en hem van warme dekens hadden voorzien vertelden mensen van ons team, dat ze hem eerder die dag hadden gezien als schipper van een boot. Ze hadden foto’s en filmpjes van hem gemaakt om zijn rol als smokkelaar vast te leggen.

Toen hij zijn bootje van vluchtelingen ontdaan had en terug naar de overkant wilde kwam de Coast Guard op hem af en is hij uit de boot gesprongen en de berg opgevlucht. In de tussentijd is zijn boot weggesleept. Hierop heeft hij blijkbaar een poging ondernomen om terug te zwemmen. Iets wat hem dus niet gelukt is. Uitgeput is hij aangetroffen door onze fotografe.
De politie werd gebeld en onze liefdevolle behandeling kreeg ineens een wat ander karakter. We moesten hem zien vast te houden. Hij knapte op en wilde er vandoor. Nee mister , je bent nog niet sterk genoeg. Nog eens de pols voelen. Pappen en nat houden.

Na een tijdje verschenen er 3 stoere agenten in burger en werd hij geboeid afgevoerd.
Met dubbele gevoelens keken we hem na. Triomfantelijk omdat we een crimineel hadden gevangen, maar ook met het besef een patiënt verraden te hebben. Toch voerde het eerste de boventoon na alle ellende die we hier meemaken.

Tot slot weer wat foto’s. Beelden zeggen meer dan woorden. Maar om het werkelijk te ervaren zijn ook foto’s nog beperkt. Wat je mist is 3D en de luchten/geuren. Je weet pas echt hoe het is als je er middenin zit. Foto’s zijn een interpretatie door de ogen/lens van de fotograaf. Dat je het nieuws en de publieke opinie daarmee kunt manipuleren is duidelijk.
Journalisten en fotografen hebben hierin een maatschappelijke verantwoordelijkheid, die lang niet altijd genomen wordt helaas.

Pieter Waardenburg
Arts medische missie Lesbos