Lesbos medisch – Rock Bottom

The past week on Lesbos has been very tense and consisted of many highs and lows. Often you can make a child smile by giving them a popsicle. Sometimes, we see very sick children or mothers that are in need of quick medical attention. These highs and lows can be either small or big, but you know they alternate rapidly. Yesterday, however, the situation here hit absolute rock bottom.

I was enjoying my coffee on my morning off after being on call during the night. A van stopped and the coordinator of another organisation called me in, saying there was an emergency in the harbour. After shouting to the shop owner that I’ll be paying later, I got into the van and we rushed to Molyvos harbour. “A child, that’s all I know”, said a fellow doctor who’s also on the bus. In the harbour, we jumped out and ran to a boat, not knowing who or what we’re looking for. After a quick search, we got called to a boat where the Red Cross were waiting for us. Two children, drowned in the sea, were presented. One critical but stable 12 month old girl, the other a boy 7rs, lifeless: no pulse, no breathing, lungs full of water and an ice cold body. CPR was already performed by RC for 45 minutes but didn’t yield results. Some more was done, but it me and my fellow doctor agreed it was medically pointless. Time of death was noted and I pulled the blanket of the kids face, as I don’t speak the language of this kid’s family.

His father lost it however, starts crying and tried to perform CPR by himself. The situation got uncontrollable with the grieving parents and when the ambulance arrived it took the boy’s body and his 12 month old sister to rush to the hospital. This image haunted me and made me unspeakably sad, I couldn’t perform my other duties and decided to take the day off.

I grieved the whole afternoon. Fellow volunteers comforted me, I called friends at home and had dinner with a local friend to put my mind off the situation in the morning.

Nonetheless, around 17:00 the text messages poured in: A boat of 200 or 300 sank in the sea and more drowned kids were expected in the harbour. As hesitant as I was, not knowing for sure if I could be of any use, I decided to not let it go ignored and rushed to the harbour. This time however, my organisation and several other were there and they were well prepared, well equipped and well trained, totalling five CPR teams ready to go. Just as our team finished preparations, the first boat of the coast guard docked and pulled of three kids that drowned. An hour later, another one arrived with more children and then another one, and another one and so on. We totalled seven successful paediatric CPR’s, in which I participated in three of them, our team (in different combinations with other organisations) in five. All of them were sent in critical condition to the hospital.

One of our doctors went along and reported about situation in the hospital in Mytilini: Understaffed, under equipped, no paediatric intensive care doctors, no paediatric anaesthesiologist and no air bridge was established to Athens. I truly wondering whether what we did was of any point, if at the end children don’t get the medical care they deserved.
Last night, many, many families were torn: parents, children and other relatives went missing in the rough and icy sea, of exploitation by smugglers and of inept politicians. Official reports say three, but I can guarantee that you can multiply that number by at least 10. Every single volunteer I’ve spoken yesterday was shocked, grieving and felt powerless. And the ice cold truth is: the winter hasn’t even begun yet.

So, I got three messages that stuck with me that I’d like to share:
1. Future generations, please take note: This is Europe in 2015, a politically -totally inept- union where border regions are left to their own and where human lives are used as political change in negotiations with neighbouring countries. Local authorities lack knowledge, infrastructure, organisation and planning to effectively give aid for the needing. Not because they don’t want to, but because they can’t. We need a change of thinking and a direction to move towards to.
2. To NOS (Dutch News Organisation): Get your facts straight and don’t show stock videos. It’s misleading and it doesn’t do right to the truth. It was immediately evident that there were more than hundreds of refugees in the harbour, not the 90 you reported last night.
3. Volunteering on Lesbos: You have highs and you have lows. And then, sometimes, a boat sinks and you have lows, lows and more lows, before hitting rock bottom.

Help ons helpen/Help us to help:

Donate: https://bootvluchteling.nl

Door Michel Abdel Malek
Arts Stichting Bootvluchteling
Doctor boat Refugee Foundation

Lesbos medisch – Wezenloos

Ze zijn met zijn tweeën, de twee broers uit Syrië. De oudere draagt zijn broertje van een jaar of zestien onze medische tent binnen. Broertje kan niet zelf lopen en wordt op een van onze stretchers neergelegd.

Wezenloos staart hij voor zich uit, lijkt getraumatiseerd, met af en toe een aanzet van een schamel glimlachje.We denken aan een aangeboren afwijking zoals een open rug.
Wat komt hij doen, dit soort problemen kunnen we echt niet verhelpen. Velen verwachten topklinische zorg, zodra ze de grenzen van Europa zijn gepasseerd.
Of voorrang bij de registratie op medische gronden.
Hij blijkt slachtoffer van een bomaanslag en heeft een dwarslaesie opgelopen.

We laten hem uitkleden en zien een urinecatheter met bijbehorende zak. Incontinent?
De enorme luier gaat uit, ja en ook voor ontlasting zo te zien. Dan wordt hij op zijn zij gelegd en tot onze verbijstering zien we 2 enorme gapende wonden in zijn bil en ter plaatse van zijn lendenwervels.Gevolg van doorliggen/zitten. Decubitus in vaktermen.
Help, wat moeten we hiermee?

Marjon, een Nederlandse revalidatiearts, die al 33 jaar op het eiland komt en naar Lesbos is gekomen om te helpen op haar geliefde eiland, komt erbij.
Deze jongen moet acuut in het ziekenhuis opgenomen worden is de conclusie. Doe je niets, dan gaat hij bijna zeker dood aan een infectie bijvoorbeeld in zijn botten. Zeker met al die ontlasting rond de wonden.

Gebeld wordt naar het ziekenhuis in Mythilini, na diverse malen doorverbonden te zijn op zoek naar een Engels sprekende medewerker kom ik op de afdeling gynaecologie terecht. Niet echt geschikt voor deze jongen. Ondertussen blijkt de broer helemaal niet naar het ziekenhuis te willen met zijn broertje. Hij wil door, bang om te lang in Griekenland te blijven steken. Ze willen allemaal zo snel mogelijk door naar het beloofde land.
Daarom moet er een andere strategie bedacht worden. Marjon, die veel relaties op Lesbos heeft neemt het voortouw.Met als uitkomst, dat hij in Kara Tepe, het Syrische kamp versneld wordt geregistreerd en nog dezelfde dag op de boot naar Athene wordt gezet.

Of hij het haalt, we weten het niet. Dit was het minste dat we voor hem konden doen. Opnieuw wezenloos zit hij ingepakt in warme dekens te kijken in een rolstoel op het strand voor de tent, wachtend op vervoer naar Kara Tepe.
We hopen het beste. Maar hebben ernstige twijfels of hij zijn einddoel gaat halen. Met gemengde gevoelens kijken we naar hem.
Veel oorlogsvluchtelingen zijn geconfronteerd met oorlog en geweld. Hebben daardoor een andere houding gekregen tegenover doodgaan.
Thuis wachtte hen dood en verderf, ze hebben daar geen kansen en aanvaarden het risico dat het alsnog fataal afloopt, zo lijkt het.

Met een mondkapje voor en holle ogen verschijnt hij op het toneel, een verlegen jongetje. Wat blijkt? Hij heeft leukemie. Ernstig ziek en dan moeten vluchten .
Naar wat voor toekomst? Behandelen kunnen we hem niet hier.
Wat je wilt voorkomen is, dat hij in zo’n smerig overvol kamp met al die ziekteverwekkers terecht komt.
Ook hier ons best gedaan om dat te voorkomen.

Het is zondag, de contactpersoon van IRC (International Rescue Committee) neemt niet op. Zij zou een versnelde registratieprocedure kunnen regelen. Uiteindelijk hebben we via Christos van Dokters van de Wereld iets kunnen regelen.
Opnieuw hopen we het beste ervan.

Door Pieter Waardenburg
Arts medische missie Lesbos

Lesbos medisch – arrestatie van een mensensmokkelaar

Vandaag meegewerkt aan de arrestatie van een mensensmokkelaar.
Mag dat als arts? Moet je je niet beroepen op het verschoningsrecht?

Wat is er gebeurd?
Tijdens een teambespreking werd een man gebracht door een Nederlandse fotografe die nauwelijks op zijn benen kon staan en rilde als een rietje.
De fotografe was gealarmeerd door een fluitje en toen ze ging kijken trof ze een man aan die half in het water lag met alleen een onderbroek aan.
Zoals je van medici kunt verwachten stortten we ons meteen op hem met onze liefdevolle zorg.

Het bleek te gaan om een Turk. En hij was alleen. Vreemd! Zouden zijn reisgenoten hem alleen achter gelaten hebben?
Terwijl we de nodige controles deden en hem van warme dekens hadden voorzien vertelden mensen van ons team, dat ze hem eerder die dag hadden gezien als schipper van een boot. Ze hadden foto’s en filmpjes van hem gemaakt om zijn rol als smokkelaar vast te leggen.

Toen hij zijn bootje van vluchtelingen ontdaan had en terug naar de overkant wilde kwam de Coast Guard op hem af en is hij uit de boot gesprongen en de berg opgevlucht. In de tussentijd is zijn boot weggesleept. Hierop heeft hij blijkbaar een poging ondernomen om terug te zwemmen. Iets wat hem dus niet gelukt is. Uitgeput is hij aangetroffen door onze fotografe.
De politie werd gebeld en onze liefdevolle behandeling kreeg ineens een wat ander karakter. We moesten hem zien vast te houden. Hij knapte op en wilde er vandoor. Nee mister , je bent nog niet sterk genoeg. Nog eens de pols voelen. Pappen en nat houden.

Na een tijdje verschenen er 3 stoere agenten in burger en werd hij geboeid afgevoerd.
Met dubbele gevoelens keken we hem na. Triomfantelijk omdat we een crimineel hadden gevangen, maar ook met het besef een patiënt verraden te hebben. Toch voerde het eerste de boventoon na alle ellende die we hier meemaken.

Tot slot weer wat foto’s. Beelden zeggen meer dan woorden. Maar om het werkelijk te ervaren zijn ook foto’s nog beperkt. Wat je mist is 3D en de luchten/geuren. Je weet pas echt hoe het is als je er middenin zit. Foto’s zijn een interpretatie door de ogen/lens van de fotograaf. Dat je het nieuws en de publieke opinie daarmee kunt manipuleren is duidelijk.
Journalisten en fotografen hebben hierin een maatschappelijke verantwoordelijkheid, die lang niet altijd genomen wordt helaas.

Pieter Waardenburg
Arts medische missie Lesbos