Sinds 2011 stuurt Nederland geen mensen die hier asiel aanvragen meer terug naar Griekenland. Nederlandse rechters verboden dit, vanwege de erbarmelijke omstandigheden in de Griekse vluchtelingenkampen en het gebrek aan toegang tot basisvoorzieningen en rechtsbescherming.

Demissionair minister Van Weel ziet naar eigen zeggen ‘grote verbeteringen’ en maakte met zijn Griekse collega nieuwe afspraken om mensen weer terug te sturen naar Griekenland. Tijdens zijn bezoek aan Athene bezocht hij een opvanglocatie voor jonge statushouders, gefinancierd door Nederland. Daar sprak hij een jongen die, na de hel die hij doormaakte in Egypte en Libië, in Athene een veilige plek heeft gevonden.

Dit verhaal lijkt hoopgevend.

Maar het is helaas niet representatief voor de manier waarop de meeste mensen op de vlucht in Griekenland worden opgevangen.

Tijdens zijn bezoek ging Van Weel ook naar de grens met Turkije. Daar staat inmiddels een hoge muur om mensen te verhinderen het land binnen te komen. Mensen die de grens toch weten te passeren, worden ondergebracht in gesloten opvanglocaties. Wie door de Griekse autoriteiten wordt gezien als iemand met ‘weinig kans op asiel’, of een afwijzing krijgt, belandt in detentiecentra, met als doel om terugkeer naar het land van herkomst te realiseren. De beelden spreken voor zich: hoge muren, prikkeldraad en feitelijke opsluiting.

Fabiënne Wijnen, hoofd programma’s bij Stichting Bootvluchteling: “Ik verwacht dat de detentiecentra snel vol zullen raken. In de praktijk is het vaak heel moeilijk, al dan niet onmogelijk, voor mensen om terug te keren naar hun land van herkomst.”

We ervaren dagelijks dat de opvang op alle vlakken tekortschiet, en welke impact dit heeft op de mensen die we helpen in onze kliniek. Slecht eten, slechte behuizing, weinig of geen toegang tot gezondheidszorg en juridische ondersteuning, beperkte bewegingsvrijheid. In de detentiecentra komt daar opsluiting in een intensief bewaakte setting bovenop.

Mensen die wel kans op asiel hebben worden straks verdeeld over EU-landen. Landen die dat niet willen, kunnen dit afkopen. Nederland kiest voor deze optie. Kosten: €22 miljoen. Dit bedrag zal worden overgemaakt aan Griekenland. Dat zal echter niets gaan veranderen aan de omstandigheden daar. Het geld wordt niet verplicht ingezet voor verbetering van opvang of zorg, maar mag ook worden uitgegeven aan grensbewaking, een doel waar al miljaren euro’s naartoe gaan.

De vraag dringt zich op: wanneer stellen we mensen weer boven grenzen?

Upday: Van Weel wil asielzoekers weer naar Griekenland sturen

RTL Nieuws: Dit doet Griekenland om klaar te zijn voor het migratiepact

Foto bij dit bericht: Layla Aerts