We hebben een wind van verandering nodig

Rozemijn schreef een blog over het leven in het vluchtelingenkamp op Samos. Vandaag, precies een jaar na de Turkije deal, is er nog niks veranderd en is de situatie nog steeds uitzichtloos.

Het leven is als de wind. Het komt, het gaat en net als de wind is het niet loyaal. Het gaat voorbij en voor je het weet gaat het aan je voorbij’, zeggen twee Iraanse dichters tegen mij, terwijl we met ons drieën staan te snotteren buiten in de medische area van de hotspot. De beste mannen zitten inmiddels al weer vijf maanden in de hotspot op Samos. Vijf maanden, omdat zij ooit hun eigen land hebben moeten ontvluchten door de woorden die zij met hun pennen hebben geschreven.

Ik denk terug aan het nieuws van de afgelopen week. ‘We komen ze halen!’ Is er nu ook geroepen in Brussel, nadat het Nederlandse demonstratie-initiatief zich heeft verspreid naar andere landen. Nederland heeft ooit beloofd om vóór eind 2017, 3797 vluchtelingen op te nemen als een gevolg van de toenemende migratiestroom in de grenslanden van Europa. Sinds februari 2016 zijn de eerste hotspots geopend in Europa. Een hotspot is een officieel vluchtelingenkamp aan de grenzen van Europa, waar vluchtelingen geïdentificeerd en geregistreerd worden. En vanuit waar ze oorspronkelijk – vóór het EU-Turkije akkoord is gesloten – zouden worden herverdeeld over Europa. Hotspots zouden het gemakkelijk moeten maken voor Nederland om de 3797 vluchtelingen te vinden die wij een verblijf beloofd hebben. Toch moeten we ze blijkbaar vanuit Den Haag en Brussel komen halen.

Er was een tijd, vóór het EU-Turkije akkoord is gesloten op 18 maart 2016, dat de hotspot op Samos een transitkamp was waar de meeste mensen, afhankelijk van hun vluchtredenen en hun kans op asiel, slechts enkele dagen verbleven waarna zij door konden reizen naar andere plekken. Het EU-Turkije akkoord is ooit in het leven geroepen om de migratiestroom naar Europa te ontmoedigen. Ja, het vijfde rapport van de Europese Commissie stelt inderdaad dat er minder vluchtelingen zijn die de tocht naar Griekenland maken en dat er minder mensen verdrinken op zee. Toch is er echter volgens de Europese commissie een groter aantal vluchtelingen dat Griekenland bereikt, dan die er volgens het akkoord weer terug gestuurd kunnen worden naar Turkije. En voor deze vluchtelingen in Griekenland wordt het leven na aankomst in de hotspots op stop gezet. Nadat de deal is gemaakt, is er veel veranderd in de hotspot op Samos. Wanneer mensen in een bootje naar Griekenland zijn gestapt en vervolgens geen familieleden in Europa hebben waarmee zij herenigd kunnen worden, heeft dit als gevolg dat zij vastzitten in de hotspots. In het beste geval kunnen zij slechts in Griekenland asiel aanvragen.

Na het sluiten van het akkoord zijn de transitfunctie van het kamp op Samos en de herverdeling van vluchtelingen over Europa gestopt. De oorspronkelijke herverdelingsfunctie van de hotspot staat op stil. Met als gevolg dat deze mensen vast zitten op dit eiland. Velen van hen al maanden. In een kamp dat slechts voor een paar dagen – hoogstens weken – was bedoeld, waarbij hun levens op pauze worden gezet. Hoewel het leven als de wind is, laten we het aan de mensen op Samos voorbij waaien. Elke dag hopen we voor eenieder in het kamp dat de richting van de wind gaat veranderen. Dat er een wind van verandering voorbij waait die mensen meeneemt naar een nieuw leven, een andere plek. Een leven waarin je weer vooruit kan gaan. Want het leven is niet loyaal, zoals de wind, en voor je het weet, waait het aan je voorbij. Dus ja, kom ze maar halen hier op Samos en neem ze op de wind mee naar Nederland.

Tekst: Rozemijn Aalpoel